Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 922/21 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W.G. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 10 września 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 922/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie objętej skargą W. G. decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] listopada 2020 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.

Sąd I instancji uznał wniosek skarżącego za zasadny. Zdaniem Sądu charakter przedmiotowej sprawy przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem jej wykonanie spowoduje skutek prawno-materialny w postaci wstrzymania działalności apteki (cofnięcie zezwolenia na jej prowadzenie). To z kolei oznacza dla skarżącego faktyczną niemożność prowadzenia działalności gospodarczej, a więc zwolnienie zatrudnionych pracowników, utratę korzyści majątkowych związanych ze sprzedażą leków i w efekcie zachwianie płynności finansowej. Ponadto wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niewątpliwie odpływ klientów do innych aptek, co może spowodować trudne do odwrócenia skutki.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Główny Inspektor Farmaceutyczny, zaskarżając je w całości, jako wydane z naruszeniem art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., polegającym na wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo że wniosek strony skarżącej nie miał usprawiedliwionych podstaw. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest niezasadne.

Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. W piśmiennictwie i judykaturze zgodnie przyjmuje się, że art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę wnioskującą o udzielenie ochrony tymczasowej na jego podstawie do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na wnioskodawcy spoczywa zatem obowiązek jedynie uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności [por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 3. wydanie zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2015, str. 384 oraz powołane tam orzecznictwo).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA trafnie uznał zasadność złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, przyjmując że skarżący uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a zażalenie GIF nie podważa prawidłowości zaskarżonego postanowienia.

Jak podkreśla się w orzecznictwie - wbrew twierdzeniom Głównego Inspektora Farmaceutycznego - z samej istoty decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie apteki wynika, że jej wykonanie spowoduje ziszczenie się przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, tj. spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki. W przypadku zaprzestania prowadzenia działalności skarżący straci bowiem wpływy ze sprzedaży leków, zaburzona zostanie jej płynność finansowa (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 14 października 2021 r., sygn. akt II GZ 327/21; 3 grudnia 2020 r., sygn. akt II GZ 366/20; 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II GZ 212/18; 10 maja 2017 r., sygn. akt II GZ 277/1; 18 maja 2016 r., sygn. akt II GZ 488/16).

Wykonanie decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej może również spowodować dla skarżącego skutki w sferze kadrowej. Prawdopodobne jest bowiem, że skarżący, będąc zmuszonym zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu wskazanej w zaskarżonej decyzji apteki, stanie przed koniecznością zwolnienia pracowników i poniesienia związanych z tym kosztów. Ponadto, spowoduje to dla skarżącego trudne do odwrócenia skutki, ponieważ utraci on zaufanych pracowników, których zatrudnianie jest szczególnie istotne przy prowadzeniu takiej dzielności. Jako trudny do odwrócenia należy również ocenić skutek zaprzestania działalności w postaci utraty kontrahentów i klientów, w szczególności pacjentów realizujących recepty.

W ocenie NSA uzasadnienie wniosku, a także akta sprawy, w sposób wystarczający uprawdopodobniały przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że możliwość udzielenia stronie ochrony tymczasowej uzależniona jest od uprawdopodobnienia, nie zaś udowodnienia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. skutków wykonania decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.