Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. Z. – G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 października 2016 r. sygn. akt III SA/Gl 230/15 w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej B. Z. – G. od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Gl 230/15 na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki w podatku akcyzowym postanawia: oddalić zażalenie

Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarządzeniem z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 230/15, pozostawił bez rozpoznania wniosek B. Z. – G. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od jej skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 27 listopada 2015 r.

I

W uzasadnieniu zarządzenia Przewodniczący Wydziału III WSA w Gliwicach podał, że B. Z. – G. złożyła w jednym egzemplarzu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku z dnia 27 listopada 2015 r.

W wykonaniu zarządzenia z dnia 9 września 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braku wniosku poprzez złożenie jego odpisu celem doręczenia stronie przeciwnej. Wezwanie doręczono w dniu 15 września 2016 r. W zakreślonym terminie, tj. w dniu 21 września 2016 r. pełnomocnik złożył pismo procesowe zatytułowane "Wykonanie zobowiązania", do którego dołączył jedynie nieuwierzytelnioną kserokopię wniosku.

W związku z powyższym Przewodniczący Wydziału III WSA w Gliwicach stwierdził, że w terminie upływającym z dniem 22 września 2016 r. nie wykonano przedmiotowego zarządzenia. W konsekwencji, w oparciu o art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. ; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), zarządzono pozostawienie przedmiotowego wniosku bez rozpoznania.

II

Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyła B. Z. – G., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i nadanie dalszego biegu wnioskowi o przywrócenie terminu oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które polegało na niewłaściwym zastosowaniu w sprawie art. 49 § 2 oraz art. 47 § 1 p.p.s.a., w sytuacji gdy przedłożony przez skarżącą na wezwanie Sadu egzemplarz wniosku o przywrócenie terminu spełniał wymogi odpisu dla strony przeciwnej i nie zachodziły przesłanki do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Naruszenie powyższe, zdaniem strony wnoszącej zażalenie miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do bezpodstawnego pozostawienia przez Sąd złożonego wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania, co pozbawiło skarżącą prawa do instancyjnej kontroli orzeczenia Sądu I instancji.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że zaskarżone zarządzenie powinno zostać uchylone z uwagi na prawidłowe uzupełnienie przez skarżącą wskazanego w wezwaniu braku. Forma przedstawionych przez nią dokumentów spełniała wymogi pojęcia "odpis" w rozumieniu przepisów p.p.s.a. Zdaniem skarżącej, odpisem pisma procesowego czy załącznika jest każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z oryginałem. Może to być zatem kopia pisma wykonana dowolną techniką, osobno wykonany jego duplikat, bądź – zgodnie z brzmieniem art. 47 § 2 p.p.s.a. – fotokopia lub wydruk poczty elektronicznej. Technika sporządzenia odpisu ma drugorzędne znaczenie, bowiem istotne jest, aby odpis był treściowo zgodny z oryginałem.

Wnosząca zażalenie wskazała ponadto na stanowisko judykatury odnośnie braku konieczności składania odpisów pism dla innych stron w kwestiach wpadkowych, których rozstrzygnięcie dotyczy tylko jednej ze stron i nie wpływa na prawa i obowiązki pozostałych.

Reasumując skarżąca stwierdziła, że w prawidłowy sposób uzupełniła wskazany brak formalny wniosku o przywrócenie terminu, a zatem zaskarżone zarządzenie, z uwagi na błędne zastosowanie przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powinno zostać uchylone.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie niniejszej zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy wezwanie do uzupełnienia braku wniosku poprzez złożenie jego odpisu celem doręczenia stronie przeciwnej było wystarczająco precyzyjne, aby możliwe było stwierdzenie, że nie zostało ono wykonane i w konsekwencji możliwe było zastosowanie rygoru pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny musi zająć stanowisko odnośnie tego, czy forma nadesłanych przez pełnomocnika skarżącej dokumentów spełniała wymogi pojęcia "odpis" w rozumieniu przepisów p.p.s.a.

Odnosząc się do przedstawionych powyżej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny przede wszystkim podnosi, że niewątpliwie w wezwaniu z dnia 12 września 2016 r. (jak i w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 września 2016 r.) mowa jest o uzupełnieniu braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu poprzez "nadesłanie odpisu tego wniosku". Dla stwierdzenia, co należy rozumieć pod pojęciem "odpis" w postępowaniu sądowoadministracyjnym, istotna jest przede wszystkim treść art. 47 § 2 p.p.s.a., w świetle której odpisami mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. Użycie przez ustawodawcę słowa "także" wskazuje na jedynie przykładowe wymienienie tych dwóch form odpisów, nie pozbawiając wagi prawnej innych rodzajów odpisów, rozumianych jako odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Z art. 47 § 2 p.p.s.a. wywieść jednakże należy generalny obowiązek uwierzytelniania pism dla możliwości uznania ich za odpisy. Przepis wyraźnie zatem wskazuje, że w odniesieniu do fotokopii (kserokopii) za odpis może być uznana wyłącznie taka fotokopia (kserokopia), która jest uwierzytelniona. A contrario uznać należy, że fotokopia/kserokopia nieuwierzytelniona nie jest odpisem w ogóle (ustawodawca zdecydował się w tym zakresie na zawężenie pojęcia "odpisu"). Przeciwny wniosek pozbawiałby art. 47 § 2 p.p.s.a. ratio legis - gdyby odpisami mogły być fotokopie (kserokopie) nieuwierzytelnione - wskazanie na taki wymóg w art. 47 § 2 p.p.s.a. pozbawione byłoby znaczenia prawnego, a interpretacja przepisu prowadząca do takich konkluzji byłaby niezgodna z zasadą racjonalności ustawodawcy. Za prawidłowe należało zatem uznać stwierdzenie przez Sąd I instancji, że nieuwierzytelniona kserokopia wniosku nie jest odpisem.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że odpowiadając na wezwanie do "nadesłania odpisu wniosku" i przesyłając nieuwierzytelnioną kserokopię, profesjonalny pełnomocnik skarżącej powinien zdawać sobie sprawę z tego, że bez uwierzytelnienia taka kserokopia nie będzie mogła być uznana za odpis w rozumieniu art. 47 § 2 p.p.s.a. W przedstawionych okolicznościach nie było zatem możliwe stwierdzenie, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu zostało prawidłowo wypełnione, co z kolei oznaczało spełnienie przesłanek do zastosowania rygoru pozostawienia pisma bez rozpoznania (art. 49 § 2 p.p.s.a.).

Nie może być także podzielona argumentacja zażalenia wskazująca na brak konieczności składania odpisów pism dla innych stron w kwestiach wpadkowych. W tym zakresie należy odwołać się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, zgodnie z którą (teza 1) "Niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd". Choć uchwała wprost odnosi się do braków formalnych skargi, a nie wniosku, do obu rodzajów pism procesowych należy stosować art. 47 § 1 i 2 p.p.s.a. Oznacza to, że stanowisko powołanej uchwały można również odnieść do sytuacji niedołączenia do złożonego przez stronę wniosku jego odpisu, celem doręczenia stronie przeciwnej. W związku z tym za rozważaniami uchwały warto wskazać, że "sporządzanie odpisów pisma przez sąd w celu usunięcia braków za jedną ze stron postępowania nie tylko nie mieści się w zakresie dopuszczalnych czynności procesowych sądu, ale ponadto mogłoby wskazywać na działanie sądu w interesie jednej ze stron, a to z kolei podważałoby zasadę bezstronności sądu. Brak jest uzasadnienia prawnego dla stanowiska nakazującego sądowi uzupełnianie braków formalnych pisma procesowego za stronę w celu umożliwienia nadania mu dalszego biegu lub zapobieżenia sankcji prawnej w postaci odrzucenia pisma." Samo przedstawienie przez pełnomocnika skarżącej nieuwierzytelnionej kserokopii wniosku – której w świetle powyższych rozważań, nie można uznać za odpis - nie oznacza, że dopełniono wymogów z art. 47 § 2 p.p.s.a. i prawidłowo wykonano wezwanie Sądu I instancji. Nieuzupełniony brak skutkował zatem zasadnym zastosowaniem przez Sąd I instancji rygoru pozostawienia wniosku bez rozpoznania na mocy art. 49 § 2 p.p.s.a. W przedstawionych okolicznościach sprawy, podniesione w zażaleniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za bezzasadne. Sąd I instancji trafnie bowiem i zgodnie z art. 47 § 2 p.p.s.a. stwierdził, że nieuwierzytelnienie kserokopii wniosku oznaczał, iż nie został uzupełniony brak formalny złożonego wniosku w postaci braku jego odpisu.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 198 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.