Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/GI 1197/23 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie z 26 sierpnia 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 czerwca 2023 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie

Zaskarżonym postanowieniem z 18 listopada 2024 r. (sygn. akt I SA/GI 1197/23), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) odrzucił zażalenie A. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: strona, skarżąca), na postanowienie tego Sądu z 26 sierpnia 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

W motywach swojego rozstrzygnięcia Sąd ocenił, że wniesione zażalenie na postanowienie tego Sądu z 26 sierpnia 2024 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Sąd pierwszej instancji nie miał wątpliwości co do tego, że termin, do którego strona skarżąca mogła skutecznie wnieść zażalenie, upływał z dniem 23 września 2024 r. pomimo tego, że przesyłka została wydana pełnomocnikowi strony skarżącej 17 września 2024 r. Przesyłka pocztowa zawierająca środek zaskarżenia została natomiast wniesiona za pośrednictwem operatora pocztowego 24 września 2024 r., a więc już po upływie terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Wobec tak zakreślonej kwestii spornej odnotować w tym miejscu należy, że Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że do skutecznego doręczenia pisma zawierającego wezwanie do uzupełnienia braków skargi doszło w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi art. 73 § 1 P.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 z późn. zm.) albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie natomiast z art. 73 § 2 P.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.

Przepisy art. 73 § 1 - 4 P.p.s.a. stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Oznacza to, że pismo "fizycznie" nie dociera do adresata, ale doręczyciel podejmuje odpowiednie, przewidziane powołanymi przepisami, próby doręczenia przesyłki, o czym informuje sąd w postaci właściwych adnotacji na zwróconej do nadawcy przesyłce. W takiej sytuacji sąd może ustalić, że pismo zostało skutecznie doręczone. Domniemanie to może zostać obalone przez stronę jeśli wykaże, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego.

W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, niemającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie tj. upływ ostatniego dnia okresu.

Mając na uwadze powyższe, skoro odpis postanowienia z 26 sierpnia 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, po dwukrotnym awizowaniu w dniu (2 września 2024 r. oraz 10 września 2024 r.), został doręczony pełnomocnikowi skarżącej z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu z art. 73 § 1 P.p.s.a., a zatem 16 września 2024 r., to termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem 23 września 2024 r. (poniedziałek). Pełnomocnik skarżącej nadał przesyłkę zawierającą zażalenie w dniu 24 września 2024 r. (wtorek), a zatem jego wniesienie nastąpiło ewidentnie z uchybieniem terminu określonego w art. 194 § 2 P.p.s.a.

Dodać należy, że powyższe daty doręczenia korespondują ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru na k. 157 i 157v akt sądowych, informacji nadesłanej przez Naczelnika Urzędu P. 1 k. 167 i 167v akt sądowych oraz wydruku załączonego do zażalenie z systemu śledzenia przesyłek P. P. dla przesyłki o nr nadania 00559007734770954886 na k. 187 i 187v akt sądowych.

W tych okolicznościach trafnie Sąd pierwszej instancji ustalił, że przedmiotową korespondencję doręczono 16 września 2024 r. i w tym też dniu rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia.

Zarzuty podnoszone w zażaleniu nie były uzasadnione i nie znajdowały oparcia w aktach sprawy. Argumentacja zmierzająca do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego nie mogła bowiem odnieść zamierzonego skutku.

Z uwagi na to, że strona wraz z zażaleniem sformułowała wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Gliwicach z 26 sierpnia 2024 r., wniosek ten pozostawał poza zakresem kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym postępowaniu. Zgodnie natomiast z zarządzeniem z 9 grudnia 2024 r. (k.190 akt sądowych), zostanie on rozpoznany przez Sąd pierwszej instancji po zwrocie akt z NSA.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.