Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. S.A. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Lublinie z dnia 2 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 551/23 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 30 czerwca 2023 r., nr SKO.41/152/P/2020 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 2 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 551/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") odmówił G. S.A. z siedzibą w P. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 30 czerwca 2023 r., w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r.

Uzasadniając swoje stanowisko, Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja dotyczy kwoty [...] zł i jest to zaledwie skromny ułamek przychodów Spółki ze sprzedaży (w roku 2022: [...] zł, w roku 2023: [...] zł). Zwrócił przy tym uwagę, że z przedstawionych danych wynika, że strona Skarżąca w 2023 r. odnotowała stratę w wysokości [...] zł, niemniej w roku poprzednim osiągnęła zysk w wysokości [...] zł. Natomiast wartość aktywów trwałych obecnie wynosi ponad [...] zł, wartość aktywów obrotowych spółki kształtuje się na podobnej wysokości, przy tym w obu wypadkach nastąpił wzrost w porównaniu z 2022 r. Sąd I instancji wskazał, że nieznacznie (jak na skalę działalności Spółki) spadł kapitał własny, ale nadal wynosi on [...] zł. W ocenie WSA w Lublinie powyższe świadczy, że w istocie, w ostatnim czasie przychody Spółki spadły, a I kwartał 2023 r. przyniósł stratę. Nadal jednak obroty Skarżącej, jej aktywa i kapitał własny są bardzo wysokie, wielokrotnie przewyższając kwotę, wynikającą z zaskarżonej decyzji. Skoro kwota, której decyzja dotyczy, zestawiona z przychodami, stratą czy kapitałem Spółki nie jest znaczna, to konieczność jej zapłaty sama w sobie nie wyrządzi w opinii Sądu I instancji znacznej szkody, dodatkowo zapłata czy wyegzekwowanie sumy pieniężnej są zdarzeniami odwracalnymi. Natomiast trudno na podstawie samych twierdzeń strony skarżącej przyjąć, że konieczność uiszczenia kwoty, wynikającej z decyzji, względnie przymusowe jej wyegzekwowanie może istotnie wpłynąć na dalszą aktywność Spółki, w tym doprowadzić do ograniczenia działalności czy zwolnień pracowników. Wykazane zostało pewne pogorszenie sytuacji przedsiębiorstwa, natomiast już nie wpływ ewentualnego wykonania decyzji na kondycję spółki. W szczególności brak podstaw do przyjęcia, że wykonanie decyzji pociągnie za sobą znaczną szkodę czy trudno odwracalne skutki.

Nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem, zażaleniem z 1 grudnia 2023 r. Skarżąca zakwestionowała postanowienie Sądu I instancji, domagając się jego uchylenia w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W ocenie Skarżącej odnoszenie kwoty zwrotu do zysku z ubiegłego roku jest nieuprawnione. Zysk z 2022 r. jest już daną historyczną, podczas gdy wniosek dotyczy stanu obecnego. Również odnoszenie tej kwoty do aktywów trwałych (z pominięciem pasywów) nie może być uznane za prawidłowe i mające wpływ na ocenę kondycji finansowej. Wysokość kapitałów również nie ma wpływu na tą ocenę.

Skarżąca posługując się danymi za III kwartały 2023 r. wskazała, że w tym okresie poniosła stratę w wysokości [...] zł (strata za I kw. [...] mln zł). Z kwartału na kwartał coraz bardziej pogarsza się kondycja finansowa spółki. Co istotne, zgodnie z rachunkiem przepływów finansowych, odnotowano zmianę netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów in minus, o kwotę [...] zł.

Spółka oświadczyła, że obecnie Spółka "walczy" o każdą złotówkę, którą przeznacza na utrzymanie produkcji, sprzedaż produktów i działania pozwalające na utrzymanie się na rynku. Nie jest zatem prawidłowa ocena Sądu, iż kwota ok. [...] tys. zł jest kwotą niewiele znaczącą dla kontynuacji działalności Spółki.

Skarżąca podniosła również, że powyższe wyniki były determinowane w znacznej mierze rynkowymi skutkami zbrojnej agresji Rosji na Ukrainę i rekordowym wzrostem cen surowców do produkcji oraz mediów energetycznych. W konsekwencji we wszystkich segmentach działalności Spółki odnotowano istotny wzrost cen produktów i jednoczesny spadek wolumenów sprzedaży oraz brak równowagi popytowo-podażowej. Istotnym czynnikiem wpływającym na wyniki była również rosnąca inflacja i będący jej skutkiem wzrost kosztów stałych.

Konieczność wypłaty tak dużej kwoty skutkować będzie w ocenie Spółki dalszym ograniczaniem działalności Spółki, która to działalność ma charakter strategiczny dla Państwa. Zdaniem Skarżącej wskazana powyżej kwota w poprzednich latach nie miałaby istotnego znaczenia dla Spółki, jednakże dzisiaj, gdy podejmowane są szeroko zakrojone działania zaradcze (w tym rozważane jest przejęcie Spółki przez inwestora branżowego) nawet kwota wydająca się niewielka z punktu widzenia osiąganych obrotów ma istotne znaczenie dla kontynuacji działalności gospodarczej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie było pozbawione usprawiedliwionych podstaw i jako takie podlegało oddaleniu.

Analiza treści wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji potwierdziła stanowisko Sądu I instancji, że Spółka nie uprawdopodobniła w dostateczny sposób ziszczenia się przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Przypomnieć należało, że wniosek zawierał ogólnikowe stwierdzenia, że sytuacja finansowa Spółki jest "uznawana przez analityków finansowych za złą" oraz że "dla kontynuowania działalności gospodarczej, w tym zachowania miejsc pracy istotna jest praktycznie każda złotówka". Na poparcie tych konkluzji we wniosku odwołano się do tabelarycznie przedstawionych wybranych danych finansowych Spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie trafnie zatem przyjął, że w oparciu o tak umotywowany wniosek nie można było stwierdzić, aby rzeczywiście w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka nie skorelowała bowiem wysokości kwoty objętej decyzji z przedstawioną sytuacją finansową i organizacyjną przedsiębiorstwa. Tylko w ten sposób można bowiem ocenić, czy szkoda związana z obowiązkiem uiszczenia tej kwoty będzie dla tejże strony znaczna, albo doprowadzi u niej do trudnych do odwrócenia skutków (np. konieczności znacznego ograniczenia lub zakończenia działalności).

Spółka twierdziła, że wykonanie decyzji naraża ją na pogłębienie już złej sytuacji finansowej, ale jednocześnie nie przedstawiła motywów uprawdopodobniających tę okoliczność (zabrakło szerszych informacji: w zakresie specyfiki branży w której działa; rozmiarów prowadzonej przez Spółkę działalności np. liczby kontrahentów i istniejących z nimi relacji, liczby zatrudnionych pracowników, posiadanego majątku). Tymczasem Sąd rozpatrujący ów wniosek nie był uprawniony z urzędu poszukiwać za Spółkę argumentów oraz danych finansowych na poparcie wniesionego żądania procesowego. To na Skarżącej bowiem (reprezentowanej w tym przypadku dodatkowo przez zawodowego pełnomocnika) spoczywał obowiązek takiego uzasadnienia wniosku, aby okazał się on wystarczająco precyzyjny i dotyczył konkretnych okoliczności, które kwalifikują się do merytorycznej oceny z punktu widzenia wpływu na kondycję finansową Spółki. W gestii Spółki, jako znającej dokładnie okoliczności z zakresu jej sytuacji finansowej, leżało podanie ich we wniosku i przełożenie na dalsze funkcjonowanie, co uprawdopodobniłoby wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Podkreślenia przy tym wymaga, że samo wskazanie w treści wniosku na wysokości ponoszonej straty, przedłożenie wybranych informacji obrazujących złą sytuację finansową, bez uprawdopodobnienia z czym wiązać się będzie niewstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji, nie było wystarczające do oceny, czy rzeczywiście powołane we wniosku dane dają podstawę do stwierdzenia, że spełnione są ustawowe przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji. Przyjmując przeciwnie, czyli zgodnie z oczekiwaniami Strony, należałoby w istocie uznać, że z uwagi na zaistniałą w spółce stratę finansową, już tylko z tego względu jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Tymczasem ochrona tymczasowa, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., może być zastosowana dopiero przy wystąpieniu przesłanki w nim przewidzianej. Ogólnie sformułowany wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji i lakoniczna argumentacja Strony w przedmiotowym zakresie nie dawały zatem podstaw do uwzględnienia jej żądania o przyznanie ochrony tymczasowej, o której mowa w tym przepisie.

W kontekście przedłożonych wraz z zażaleniem, wybranych danych finansowych Skarżącej za trzy kwartały 2023 r. wskazać należy, że zażalenie nie jest środkiem za pomocą którego można uzupełnić złożony w sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie stanowi ustawą przewidziany środek odwoławczy od postanowienia sądu pierwszej instancji, co oznacza, że służy ono zainicjowaniu kontroli legalności tego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie może więc być skuteczne przedstawianie w zażaleniu zupełnie nowej argumentacji oraz załączanie do niego materiału dowodowego, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek załatwiony odmownie w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego. Kontrola bowiem postanowienia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na rozpatrzeniu wniosku w ramach innych okoliczności niż poddane w nim ocenie, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie - zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego - oceniono, że wniosek o takiej a nie innej zawartości oraz argumentacji nie mógł zostać uwzględniony.

Dopuszczenie możliwości podnoszenia w postępowaniu zażaleniowym nowych argumentów i zgłaszanie dowodów na poparcie wniosku zaprzeczałoby funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego i jednocześnie godziło w zasadę dwuinstancyjności postępowania (por. post. NSA: z 14 kwietnia 2016 r., I FZ 79/16 i I FZ 80/16 oraz z 23 kwietnia 2021 r., III FZ 281/21).

Skoro Spółka w piśmie będącym skargą twierdziła, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, to już w nim powinna przedstawić konkretne dane i okoliczności, poparte, na ile to możliwe, stosownymi dokumentami, a których analiza pozwalałaby uznać, że obawy Spółki nie są bezpodstawne. W sytuacji braku z jej strony przekonywujących motywów, jej twierdzenia w istocie okazały się gołosłowne.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty zażalenia za bezzasadne. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.