Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S.A. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1451/17 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1451/17 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] mocą której ww. Spółce oraz Gminie K. nakazano przeprowadzenie określonych robót budowlanych.

Sąd mając na uwadze przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.) oraz konieczność wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji poprzez uprawdopodobnienie wystąpienia okoliczności, których zaistnienie wobec skarżącej może spowodować dla niej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, stwierdził, że argumentacja zawarta we wniosku skarżącej była bardzo ogólnikowa. Wskazała ona, że wykonanie zaskarżonej decyzji narazi ją na koszt opłacenia robót budowlanych. Pojawi się zatem szkoda finansowa związana z wykonaniem zaskarżonej decyzji.

Sąd uznał, że aby wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji taka argumentacja jest niewystarczająca. Samo powstanie kosztów związanych z wykonaniem tej decyzji nie uzasadnia wstrzymania jej wykonania. Należy wykazać, że poniesiona szkoda będzie znaczna. Powyższe obliguje do - chociażby szacunkowego - podania wysokości poniesionych nakładów oraz porównanie tej kwoty ze środkami jakie Spółka może przeznaczyć na ten cel. Strona skarżąca nie określając wysokości kosztów związanych z realizacją decyzji oraz swojej sytuacji materialnej znacząco osłabiła argumentację wniosku. Inaczej należy oceniać pojęcie znacznej szkody, jeśli chodzi o niewielką inwestycję prowadzoną przez osoby fizyczne utrzymujące się przykładowo z emerytury, a inaczej przy inwestycji prowadzonej przez podmioty prowadzące działalność w formie spółek akcyjnych.

Sąd uznał, że jeżeli zaskarżona decyzja zostanie uchylona, to stronie skarżącej będzie przysługiwać zwrot poniesionych na wykonanie decyzji nakładów, zatem nie zachodzi sytuacja, kiedy szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia.

Sąd nie mógł na tym etapie postępowania badać zasadności zarzutu, co do meritum sprawy tj. co do tego czy nałożony na Spółką obowiązek został zasadnie nałożony, będzie to przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu podczas rozpoznania sprawy.

Skoro Spółka nie podała we wniosku argumentów odnoszących się do ustawowych przesłanek wstrzymania z art. 61 § 3 P.p.s.a., to uwzględnienie wniosku było niezasadne.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. bowiem podnosiła ona we wniosku o wstrzymanie, że przeprowadzenie robót budowlanych przy budynku warsztatu napraw, położonym na terenie stacji M. spowoduje wyrządzenie jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w postaci poniesienia kosztów robót budowlanych, kiedy konieczność wykonania robót byłaby niezasadna lub nałożona na inny podmiot. Wstrzymanie wykonania decyzji uzasadnia niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 a nie ich zaistnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkiem od reguły wykonywania decyzji ostatecznych. Istotą jej jest to by adresat tej decyzji skorzystał z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności.

Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest uprawdopodobnienie zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.

Zaznaczyć należy, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. To ona musi przedstawić argumenty i dokumenty na ich potwierdzenie, z których będzie wynikało, że wykonanie decyzji spowoduje dla jej sytuacji realne zagrożenie, które można określić mianem znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Strona ma przedstawić takie okoliczności, z których będzie wynikało, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo uznał, że, skarżąca Spółka nie wykazała, iż zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wykonanie zaskarżonej decyzji będzie rodziło określone koszty związane z dokonaniem nakazanych tam prac budowlanych, to jest zwykły skutek tej decyzji. Jak już wspomniano aby wstrzymać wykonanie decyzji należy wykazać, że wykonanie jej spowoduje nie tyle uszczerbek w majątku zobowiązanego ale znacząco wpłynie na jego sytuację majątkową zagrażając jego bytowi, zdrowiu bądź wywoła takie zmiany w rzeczywistości, które da się usunąć tylko przy po upływie czasu, zaangażowaniu dużych sił i środków.

Sąd nie zna sytuacji skarżącego by twierdzić, że wykonanie decyzji może spowodować zagrożenia z art. 61 § 3 P.p.s.a. To obowiązkiem skarżącego było przedstawienie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w tym przepisie. Skarżąca ogólnie wskazała, że wykonanie decyzji spowoduje konieczność przeznaczenia środków finansowych na nakazane w decyzji roboty budowlane. Nie przedstawiła choćby szacunkowego wyliczenia, w oparciu o które można by stwierdzić jaki skutek dla jej sytuacji majątkowej może mieć poniesienie takich kosztów. Nie jest znana także jej aktualna sytuacja finansowa. Wobec tego Sąd nie miał możliwości uznać, że poniesienie kosztów związanych z wykonaniem decyzji spowoduje takie pogorszenie jej sytuacji majątkowej, która zagrozi prowadzonej przez nią działalności gospodarczej czy doprowadzi do ogłoszenia upadłości. Nie było zatem podstaw do uznania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody.

Słusznie zauważył Sąd I instancji, że poniesienie kosztów prac budowlanych w razie uwzględnienia skargi skutkować będzie obowiązkiem zwrotu tych kosztów przez organ. Nie zachodzi obawa, że nie będzie możliwy zwrot spełnionego świadczenia.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wskazania na skutki finansowe wykonania zaskarżonej decyzji wskazać należy, że zażalenie powtarza argumentację wniosku. Nie wskazuje na istnienie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Kolejny raz nie odniesiono się do konkretnej sytuacji finansowej skarżącej, nie argumentowano, że koszty robót budowlanych, przekroczą możliwości płatnicze Spółki. Nie wiadomo jakie koszty należy ponieść i czy poniesienie ich spowoduje zagrożenia wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a.

Z względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.