Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 5111/21 w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 sierpnia 2021 r., nr DMP-IV.4320.9.2021 w przedmiocie wykreślenia przedsiębiorcy z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2023 r. oddalił skargę K. W. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 sierpnia 2021 r. w przedmiocie wykreślenia przedsiębiorcy z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bytowie pismem z dnia 24 lipca 2020 r. poinformował Ministra, że skarżący w dniu 12 maja 2020 r. zgłosił rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą P. U.-P.-H. "D." K. W., wskazując jako adres do doręczeń oraz adres wykonywania działalności D. [...], [...] T.. Naczelnik ustalił, że działka gruntowa nr [...], na której znajdują się budynki przemysłowe i budynek biurowy jest wpisana do księgi w wieczystej nr [...]. Skarżący nie posiada tytułu prawnego od wskazanej nieruchomości. Przeprowadzone na miejscu oględziny nieruchomości wykazały brak oznak istnienia zgłoszonej przez skarżącego firmy. Z wyjaśnień córki skarżącego wynikało, że nie prowadził on działalności pod powołanym adresem.

Pismem z dnia 6 sierpnia, 11 września oraz 28 października 2020 r. Minister Rozwoju, na podstawie art. 32 ust.1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1291, ze zm., dalej: ustawa o CEIDG) wezwał skarżącego do dokonania odpowiedniej zmiany we wpisie w CEIDG lub pisemnego złożenia wyjaśnień niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, w tym ewentualnego przedstawienia dowodów na zgodność wpisu z rzeczywistym stanem rzeczy.

Decyzją z dnia 13 stycznia 2021 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wykreślił przedsiębiorcę K. W., wykonującego działalność gospodarczą pod firmą: P. U.-P.- H. "D." K. W., NIP [...] (uchylony), stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej: D. [...], [...] T., adres do doręczeń: D. [...], [...] T., z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, stwierdzając, że wpis przedsiębiorcy zawierał dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy.

Objętą skargą decyzją Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia 13 stycznia 2021 r. w motywach wskazał, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby świadczyć o rozpoczęciu wykonywania przez niego działalności gospodarczej pod adresem wskazanym w CEIDG. Wskazał również, że ani z licznych wyjaśnień, ani z dokumentacji fotograficznej przedstawionej przez skarżącego nie wynikało, że faktycznie prowadził on działalność gospodarczą we wskazanym w Ewidencji miejscu. Organ zauważył, że wyjaśnienia składane przez stronę pomimo ich obszerności tylko w niewielkim zakresie dotyczyły postępowania administracyjnego prowadzonego przez Ministra. Minister stwierdził również, że skarżący nie wskazał aby w dniu 12 maja 2020 r. rozpoczął faktycznie i aktywnie wykonywanie działalności gospodarczej. Nie wykazał także, iż prowadził ją w miesiącach następnych. Organ jako potwierdzenie swojego stanowiska wskazał na dokumentację fotograficzna przedłożona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bytowie oraz informacje przekazane przez ZUS o tym, że skarżący nie opłacał składek ubezpieczeniowych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz nie zatrudniał pracowników.

Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję, wskazując na poczynione w sprawie ustalenia faktyczne stwierdził, że wpis skarżącego w CEIDG był niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. Skarżący podał w CEIDG jako adres miejsca wykonywania działalności i odbioru korespondencji adres, pod którym rzeczywiście nie wykonywał działalności gospodarczej, nie przebywał, nie mieszkał i nie miał formalnoprawnego uprawnienia (tytułu prawnego), aby w tym miejscu przebywać.

Sąd I instancji podkreślił, że organ pięciokrotnie wzywał skarżącego do dokonania odpowiedniej zmiany we wpisie w CEIDG lub pisemnego złożenia wyjaśnień niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, w tym ewentualnego przedstawienia dowodów na zgodność wpisu z rzeczywistym stanem rzeczy. Pomimo tego skarżący nie potwierdził, że faktycznie w dniu 12 maja 2020 r. podjął się aktywnie wykonywania działalności gospodarczej. Nie dokonał także zmiany danych adresowych, do której był wielokrotnie wzywany. Sąd stwierdził także, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby świadczyć o rozpoczęciu wykonywania działalności gospodarczej pod adresem wskazanym w CEIDG. Tak z licznych wyjaśnień, jak i dokumentacji fotograficznej przedstawionej przez stronę nie wynikało, że faktycznie prowadził on działalność gospodarczą we wskazanym miejscu. Sąd stwierdził równie, że składane organowi wyjaśnienia dotyczył w głównej mierze zarzutów odnoszących się do postępowań egzekucyjnych, w wyniku których został on pozbawiony uprawnienia do nieruchomości, a nieruchomość została zlicytowana w wyniku postępowania komorniczego na rzecz T.-P. Sp. z o. o. w S..

W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

K. W., skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:

1) naruszenie przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i nieprzeprowadzenie kontroli w zakresie wydanej decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 sierpnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt DMP-IV-4320.9.2021 utrzymującej w mocy decyzję o wykreśleniu wyżej wymienionego z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEDIG), skutkującej bezzasadnym oddaleniem zarzutów skarżącego, co doprowadziło do niezasadnego uznania, że K. W. nie prowadzi działalności gospodarczej pod wskazanym adresem, a tym samym zaistniała przesłanka do wykreślenia z bazy CEDIG, a w konsekwencji oddalenie skargi na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 sierpnia 2021 r.;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 3 ustawy o CEDIG poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że K. W. nie prowadzi działalności gospodarczej pod wskazanym adresem, a tym samym zaistniała przesłanka do wykreślenia z bazy CEDIG, a w konsekwencji oddalenia skargi na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 sierpnia 2021 r.

Podnosząc te zarzutu skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Jak słusznie akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Całkowicie niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a.

Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów podkreślenia wymaga, że powołane przepisy prawa należą do przepisów ustrojowych, a nie do przepisów postępowania. Naruszenie tych przepisów nie może w związku z tym stanowić samoistnej podstawy zarzutu naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, bez wskazania konkretnej normy procesowej, która została naruszona. O naruszeniu przepisów art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie innym kryterium niż zgodność z prawem (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13). Żadna z takich sytuacji w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała. Zaskarżony wyrok został bowiem wydany po rozpatrzeniu skargi na decyzję administracyjną Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii. WSA w Warszawie przeprowadził zatem kontrolę aktu objętego zakresem właściwości tego Sądu, stosując w tym zakresie wyłącznie kryterium zgodności z prawem. Po zbadaniu legalności działalności powyższego organu administracji publicznej, Sąd I instancji na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę na przedmiotową decyzję organu, czyli zastosował jeden z środków przewidzianych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie można dopatrywać się naruszenia powołanych przepisów w tym, że sąd wydał orzeczenie o treści niezgodnej z oczekiwaniami strony. Jeżeli sąd administracyjny stosuje środki określone w ustawie, to każde jego orzeczenie, zarówno korzystne, jak i niekorzystne dla skarżącego, jest realizacją obowiązku przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej. W takich przypadkach nie może być mowy o naruszeniu dyspozycji art. 3 §1 i § 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2074/13). To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z oceną ustalonego stanu faktycznego dokonaną przez Sąd I instancji, nie oznacza, że doszło do ich naruszenia.

Za niezasadny uznał także Naczelny Sąd Administracyjny zarzut, pomieszczony w skardze kasacyjnej, naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 3 ustawy o CEDIG poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że K. W. nie prowadzi działalności gospodarczej pod wskazanym adresem, a tym samym zaistniała przesłanka do wykreślenia z bazy CEDIG, a w konsekwencji oddalenia skargi na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 sierpnia 2021 r. Przepis art. 32 ust. 1 stanowi, iż: "W przypadku powzięcia przez ministra właściwego do spraw gospodarki informacji o tym, że wpis do CEIDG zawiera dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, minister właściwy do spraw gospodarki z urzędu wzywa przedsiębiorcę do dokonania odpowiedniej zmiany w tym wpisie w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania." Natomiast ust. 3 tegoż przepisu głosi, że: "3. Jeżeli przedsiębiorca mimo wezwania, o którym mowa w ust. 1, nie dokona odpowiedniej zmiany swojego wpisu, minister właściwy do spraw gospodarki może wykreślić, w drodze decyzji administracyjnej, przedsiębiorcę z CEIDG." Jak zasadnie wskazał Sąd I instancji organ administracji przeprowadził wnikliwe postępowanie dowodowe (wskazane w uzasadnieniach decyzji organu), z którego wynika jednoznacznie, ze wpis skarżącego w CEIDG jest niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. WSA wskazał, że: " organ pięciokrotnie na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o CEIDG wzywał skarżącego do dokonania odpowiedniej zmiany we wpisie w CEIDG lub pisemnego złożenia wyjaśnień niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, w tym ewentualnego przedstawienia dowodów na zgodność wpisu z rzeczywistym stanem rzeczy. Skarżący – pomimo wielokrotnych wezwań – nie potwierdził, ze faktycznie w dniu 12 maja 2020 r. podjął się aktywnie wykonywania działalności gospodarczej. Nie dokonał także zmiany danych adresowych, do której był wielokrotnie wzywany. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby świadczyć o rozpoczęciu wykonywania działalności gospodarczej pod adresem wskazanym w CEIDG: D. nr [...], [...] T.. Ani z licznych wyjaśnień, ani z dokumentacji fotograficznej przedstawionej przez skarżącego nie wynikało, że faktycznie prowadzi on działalność gospodarcza w ww. miejscu. Wyjaśnienia składane przez skarżącego pomimo tego, że były obszerne to jedynie w niewielkim zakresie dotyczyły postępowania administracyjnego prowadzonego przez Ministra na podstawie art. 32 ust. 1 i 3 ustawy o CEIDG." Główne zarzuty skarżącego odnosiły się do postępowań egzekucyjnych, w wyniku których został pozbawiony uprawnienia do ww. nieruchomości, a nieruchomość została zlicytowana w wyniku postępowania komorniczego na rzecz T.-P. Sp. z o.o. z siedzibą w S.. (s.9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). W świetle tych ustaleń dowodowych dokonanych przez organ, a niewadliwie zaakceptowanych przez WSA, za gołosłowne należy uznać argumenty skarżącego kasacyjnie o nierzetelnym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przez organ w niniejszej sprawie.

Jak wskazuje się w doktrynie i judykaturze w razie gdy przedsiębiorca nie przedstawi dowodu posiadania tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej we wpisie do CEIDG bądź w razie niedokonania przez przedsiębiorcę wpisu w zakresie adresu do doręczeń i – ewentualnie – adresu stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej mimo wezwania, ustawodawca wyposażył ministra właściwego do spraw gospodarki w kompetencję do wykreślenia przedsiębiorcy z CEIDG w drodze decyzji administracyjnej (wykreślenie obligatoryjne). "Należy zgodzić się, że ratio legis tego przepisu jest czytelne: zapewnienie bezpieczeństwa obrotu gospodarczego i eliminacja bądź znaczące zmniejszenie liczby przedsiębiorców wprowadzających w błąd co do adresu do doręczeń oraz – ewentualnie – adresu stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Te informacje są szalenie istotne, szczególnie w przypadku dochodzenia roszczeń przez wierzycieli danego przedsiębiorcy." (por.: Komierzyńska-Orlińska E., Żywicka A., Komentarz do ustawy o Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej i Punktach Informacji dla Przedsiębiorcy, [w:] Konstytucja biznesu. WPK 2019).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.