Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia stwierdzającego, że lokal jest samodzielnym lokalem mieszkalnym oddala skargę

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 217 § 2, art. 218, art. 219 i art. 144 k.p.a., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...], w sprawie odmowy wydania zaświadczenia stwierdzającego, że lokal nr [...] znajdujący się w budynku zamieszkania zbiorowego przy ul. [...] w B. jest samodzielnym lokalem mieszkalnym.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

M. Sp. z o.o. Sp. K. w B. złożyła w dniu [...] lipca 2020 r. do Prezydenta Miasta B. wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym – zbiorowego zamieszkania przy ul. [...] w B.. We wniosku wyjaśniła, że w wyniku podjęcia działań inwestycyjnych, 15 maja 2020 r. przekazała organowi I instancji informację o zmianie sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu w związku z przeciwdziałaniem COVID-19.

Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...], odmówił wydania ww. zaświadczenia, stwierdzając, iż w niniejszym przypadku brak jest podstaw do zastosowania art. 12 ust. 2 specustawy koronawirusowej, gdyż jego zdaniem zmiana użytkowania lokalu biurowego na lokal mieszkalny nie wykazuje żadnego związku z przeciwdziałaniem COVID-19.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji także wskazał, że art. 2 ust. 1a ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1910) ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy.

Następnie organ I instancji nawiązał do treści decyzji Prezydenta Miasta B. z 1 marca 2018r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę budynku przy ulicy [...] wskazując, że pozwoleniem tym zatwierdzono projekt budowy budynku zamieszkania zbiorowego z samodzielnymi lokalami zakwaterowania turystycznego oraz do treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] marca 2019r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku zamieszkania zbiorowego przy ulicy [...] w B., a także do treści uchwały Rady Miasta B. z [...] września 2012r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części doliny rzeki [...] w B. (rejon ulicy [...]). Organ podał, że zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, lokal nr [...] jest lokalem zakwaterowania turystycznego w budynku zamieszkania zbiorowego a nie jest lokalem mieszkalnym ani biurowym. Zgodnie z przeznaczeniem terenu przewidzianym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, budynek usytuowany przy ulicy [...] w B. położony jest na obszarze oznaczonym symbolem 2U, przeznaczonym pod usługi z zakresu sportu i rekreacji, gastronomii, handlu, kultury, edukacji i zamieszkania zbiorowego. Powyższe oznacza, że wskazany przez wnioskodawcę sposób użytkowania lokalu (jako mieszkalny) byłby niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka.

Po rozpoznaniu zażalenia, SKO w B. decyzją z dnia [...] września 2020 r., nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze od zaskarżonego postanowienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, bowiem brak jest przepisów mogących stanowić podstawę do podjęcia działań opartych o przepisy art 12 ust. 1 specustawy koronawirusowej. Zgodnie bowiem z art. 36 ust. 1 tej ustawy z dniem 5 września 2020 r. art 12 ustawy utracił moc obowiązywania. Tym samym, uwzględniając dyspozycję art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i brak obowiązującej podstawy materialnoprawnej pozwalającej na wydanie - w trybie art. 12 ww. ustawy - zaświadczenia stwierdzającego, że lokal nr [...] znajdujący się w budynku zamieszkania zbiorowego przy ul. [...] w B. jest samodzielnym lokalem mieszkalnym, Kolegium zobowiązane było umorzyć postępowanie.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła M. Sp. z o.o. Sp. K. w B..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 3 grudnia 2020 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 789/20 uchylił zaskarżoną decyzje SKO w B. z dnia [...] września 2020 r. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą, gdyż organ odwoławczy mógł tylko umorzyć postępowanie zażaleniowe, a nie orzekać o bezprzedmiotowości całego postępowania. Ponadto organ odwoławczy uznał nietrafnie, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wydanie zaświadczenia w oparciu o przepis art. 12 ust. 1 w zw. z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374; dalej: specustawa koronawirusowa) i w związku z utratą mocy art. 12 ust. 1 w dniu 5 września 2020 r. postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Tymczasem przedmiotem postępowania było wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1a, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 532).

Ponadto Sąd wskazał, iż przywołany przepis w powiązaniu z art. 12 ust. 2 i 3 specustawy koronawirusowej określał m.in. tryb zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. Nie stanowił on jednak sam z siebie podstawy do żądania wydania zaświadczenia w przedmiocie, iż lokal nr [...] znajdujący się w budynku zamieszkania zbiorowego przy ul. [...] w B. jest samodzielnym lokalem mieszkalnym. Owszem, czy w wyniku złożonej przez skarżącą informacji z dnia [...] maja 2020 r. do tej zmiany doszło, podlegało badaniu przez organy (co uczynił organ I instancji), jednak zaświadczenie o tym, czy dany lokal jest samodzielnym lokalem mieszkalnym wydaje starosta w oparciu o przepis art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali, a zaświadczenie to jest wydawane w trybie przepisów art. 217-220 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 4149/18). Utrata zatem mocy art. 12 ust. 1 specustawy koronawirusowej w dniu 5 września 2020 r. (decyzja organu odwoławczego z dnia [...] września 2020 r.) nie wpłynęła na istnienie przedmiotu postępowania przed organem odwoławczym. Co najwyżej mogła ewentualnie stanowić podstawę do odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści.

Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2021r. orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...] lipca 2020 r. Kolegium stwierdziło, że proceduralną problematykę wydawania zaświadczeń regulują przepisy art. 217-220 K.p.a. i przytoczyło treść regulacji tych przepisów. Nawiązując do stanowiska zawartego w wyroku NSA o sygn. I OSK 1778/11 stwierdziło, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Następnie Kolegium podało, że zaświadczenie, że dany lokal jest samodzielnym lokalem mieszkalnym wydaje starosta w oparciu o przepis art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali, którego treść nawiązuje do oceny spełnienia wymagań, o których mowa w ust. od 1a do ust. 2 art. 2 ww. ustawy. Kolegium stwierdziło, że wskazany przez spółkę we wniosku przepis art. 12 ust. 1 specustawy koronawirusowej w ogóle nie stanowił podstawy prawnej wydania zaświadczenia a nadto przepis ten z dniem 5 września 2020r. utracił moc obowiązywania i nie obowiązywał już w dacie złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia. Następnie Kolegium wskazało, że treść posiadanych przez organ I instancji danych o pozwoleniu na budowę budynku zamieszkania zbiorowego z samodzielnymi lokalami zakwaterowania turystycznego, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku przy ulicy [...] w B. oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części doliny rzeki [...] (rejon ulicy [...]), uchwalonego uchwałą Rady Miasta B. z [...] września 2012r. świadczy, że lokal nr [...] w budynku przy ulicy [...] w B. jest lokalem zakwaterowania turystycznego w budynku zamieszkania zbiorowego a zatem nie jest samodzielnym lokalem mieszkalnym, o którym mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali.

W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższe ostateczne postanowienie M. Sp. z o.o. Sp. K. w B. podniosła następujące zarzuty:

- w zakresie naruszenia prawa materialnego tj.:

1. art. 12 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r.. poz. 1842), w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia informacji o prowadzeniu robót budowlanych/zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego (na dzień [...] maja 2020 r.), dalej jako: specustawa, poprzez:

a) niezastosowanie wskazanych przepisów i uznanie, że z uwagi na ich uchylenie z dniem [...] września 2020 r. nie jest możliwa ocena czy lokal nr [...] znajdujący się w budynku przy ul. [...] w B. jest samodzielnym lokalem mieszkalnym, podczas gdy przepis ten określał tryb zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 i na moment faktycznego dokonania zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...], tj. na dzień [...] maja 2020 r. obowiązywał, a fakt zawiadomienia Prezydenta Miasta B. o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, w sposób określony w art. 12 ust. 3 specustawy, stanowi podstawę do uznania, iż zmiana sposobu użytkowania lokalu nr [...] jest w pełni skuteczna oraz zgodna z ww. celem;

b) niedokonanie wykładni celowościowej art. 12 specustawy, który został wprowadzony w celu ułatwienia i przyspieszenia powstawania obiektów budowlanych mających służyć przeciwdziałaniu COVID-19, co przemawia za stosowaniem przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2020 r, poz. 1910 ze zm.), dalej jako: u.w.L, w sposób najpełniej realizujący ten cel, a więc z pominięciem aktów wymienionych w art. 2 ust. 1 a u.w.l. przy wydawaniu zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego, którego zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w oparciu o informację, o której mowa w art. 12 ust. 2 specustawy:

2. jego niezastosowanie i uznanie, że z uwagi na jego uchylenie z dniem [...] września 2020 r. nie jest możliwa ocena czy lokal nr [...] znajdujący się w budynku przy ul. [...] w B. jest samodzielnym lokalem mieszkalnym, podczas gdy przepis ten określał tryb zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 i na moment faktycznego dokonania zmiany sposobu 2 użytkowania lokalu nr [...], tj. na dzień [...] maja 2020 r obowiązywał, a fakt zawiadomienia Prezydenta Miasta B. o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, w sposób określony w art. 12 ust. 3 specustawy, stanowi podstawę do uznania, iż zmiana sposobu użytkowania lokalu nr [...] jest w pełni skuteczna oraz zgodna z ww. celem;

3. art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1910 ze zm.), dalej jako: u.w.l., w związku art. 12 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 specustawy poprzez ich błędną wykładnię niezasadne uznanie, że lokal nr [...] znajdujący się w budynku przy ul. [...] w B. nie jest samodzielnym lokalem mieszkalnym, podczas gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki do wydania zaświadczenia o treści wskazanej we wniosku z dnia [...] czenwca 2020 r, a przepis ten należało w niniejszej sprawie interpretować w powiązaniu z art. 12 specustawy z uwagi na wyłączenie przez art. 12 ust. 1 specustawy stosowania w stosunku do inwestycji związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 (a taką inwestycją jest budynek na nieruchomości przy ul. [...] w B., w którym znajduje się lokal nr [...]) przepisów Prawa budowlanego, ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293) oraz aktów planistycznych, o których mowa w tej ustawie;

4. art. 2 ust. la u.w.l. poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w szczególności w niezasadnym powołaniu się w treści skarżonego postanowienia na decyzję z dnia [...] marca 2018 r., znak [...] o pozwoleniu na budowę budynku zamieszkania zbiorowego z samodzielnymi lokalami zakwaterowania turystycznego, decyzję PINB o pozwoleniu na użytkowanie oraz na uchwałę [...] Rady Miasta B. z dnia [...] września 2012 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części doliny rzeki [...] (rej. ul. [...]), podczas gdy zmiana sposobu użytkowania lokalu nr [...] wynikała z prawidłowo złożonej informacji z dnia 15 maja 2020 r. o prowadzeniu robót budowlanych/zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, będącej w posiadaniu organu I instancji, co skutkowało w oparciu o art. 12 specustawy wyłączeniem stosowania w przedmiotowej sprawie przepisów Prawa budowlanego, ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293) oraz aktów planistycznych, a tym samym wydanych zgód budowlanych i aktów planistycznych.

Ponadto skarżonemu postanowieniu skarżąca spółka zarzuca naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

5. art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej jako: k.p.a., poprzez jego zastosowanie, pomimo 3 niewykazania w treści skarżonego postanowienia spełnienia którejkolwiek z wynikających z tego przepisu przesłanek uzasadniających odmowę wystawienia zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [...], a w konsekwencji naruszenie;

art. 218 § 1 k.p.a. w związku z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 140 k.p.a. oraz art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy przez SKO rozstrzygnięcia organu I instancji i tym samym niedostrzeżenie, że Prezydent Miasta B. posiadał dokument, w oparciu o który powinien był wydać żądane zaświadczenie o samodzielności lokalu, z którego to dokumentu jednoznacznie wynika, iż lokal nr [...] jest samodzielnym lokalem mieszkalnym, tj. Informację o prowadzeniu robót budowlanych i zmianie sposobu użytkowania nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w B. na budynek mieszkalny wielorodzinny z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi, złożoną w dniu [...] maja 2020 r. zgodnie z obowiązującym w tym czasie art. 12 ust. 2 specustawy;

6. art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 126 k.p.a. oraz w związku z art. 140 k.p.a. i art. 144 k.p.a. poprzez brak sporządzenia prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego skarżonego postanowienia, co przejawiało się w szczególności w:

a) teoretycznym przedstawieniu przewidzianych w art. 219 k.p.a. przesłanek uzasadniających odmowę wystawienia zaświadczenia bez ich przełożenia na grunt przedmiotowej sprawy i bez wykazania zaistnienia którejkolwiek z nich w niniejszej sprawie, podczas gdy żadna z trzech wskazanych w art. 219 k.p.a. przesłanek nie wystąpiła w niniejszej sprawie, a tym samym nie zaistniała jakakolwiek odmowa do wydania zaświadczenia;

b) ogólnikowym stwierdzeniu, że art. 12 specustawy nie może aktualnie stanowić podstawy do wydania zaświadczenia ani podstawy do oceniania z uwagi na jego uchylenie z dniem [...] września 2020 r., bez wskazania z jakich dokładnie powodów przepis ten nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania, skoro w chwili skutecznej zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...], tj. w dniu [...] maja 2020 r. przepis ten obowiązywał;

c) niezasadnym i niepopartym żadnymi konkretnymi okolicznościami stwierdzeniu, że lokal nr [...] nie jest samodzielnym lokalem mieszkalnym;

d) powieleniu treści uzasadnienia postanowienia wydanego w innej sprawie (dotyczącej innego lokalu w tym samym budynku), naruszając w ten sposób podstawowe zasady postępowania administracyjnego, m.in. zasadę zaufania do organów publicznych oraz zasadę dwuinstancyjności;

7. art. 6 w związku z art. 7a § 1 w związku z art. 8 § 1 k.p.a. i w związku z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez:

a) obarczanie obywateli konsekwencjami właściwego stosowania się do nieprecyzyjnie ustanowionych przepisów specustawy, wskutek czego niezasadnie utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, pomimo iż jego przeznaczenie zostało zmienione w sposób legalny, na podstawie obowiązujących na moment dokonywania tejże zmiany przepisów;

b) nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej wynikającej z treści art. 2 ust. 3 u.w.l. w zw. z art. 12 ust. 1 specustawy na korzyść Spółki, w sytuacji gdy nie sprzeciwiały się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sadowego, a także rozpoznania sprawy na rozprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Rozważania w sprawie należy poprzedzić wyjaśnieniem, że będąca przedmiotem skargi sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019, poz.2325, dalej "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do takiej kategorii rozstrzygnięć należy zaliczyć zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie SKO, które jest postanowieniem kończącym sprawę, przy tym w ocenie Sądu nie było konieczności kierowania tej sprawy na rozprawę. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2020 r. w sprawie sygn. akt I FSK [...]2/20 uprawnieniem sądu jest ocena, czy sprawę rozpoznać w trybie uproszczonym, czy też zgodnie z art. 122 p.p.s.a. na rozprawie (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan faktyczny niniejszej sprawy oraz dokonał prawidłowej subsumcji przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu odmowa wydania żądanego przez skarżącą spółkę zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] położonego na parterze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy [...] w B. jest zgodna z prawem a w konsekwencji sąd administracyjny, kontrolujący akty organów administracji publicznej wyłącznie poprzez pryzmat ich zgodności z prawem, orzekł o oddaleniu skargi.

Przede wszystkim skład orzekający zgadza się ze stanowiskiem organów obu instancji, że w sprawie dotyczącej wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, nie mogły mieć zastosowania przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1493) zwanej "specustawą koronawirusową". Kwestia braku zastosowania przepisów ww. ustawy w postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu została przesądzona w prawomocnym wyroku WSA w B. z 3 grudnia 2020r. sygn. II SA/Bk 789/20, dotyczącym odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności tego właśnie lokalu mieszkalnego (lokalu nr [...]) znajdującego się w budynku zamieszkania zbiorowego przy ulicy [...] w B.. Sąd w wyroku tym stwierdził jednoznacznie, że obowiązujący do 5 września 2020r. przepis art. 12 specustawy koronawirusowej nie mógł stanowić podstawy prawnej dla wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu. Jak stwierdził sąd, zaświadczenie o samodzielności lokalu wydawane jest wyłącznie w oparciu o przepis art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tj. Dz. U. z 2020r., poz. 1910 ze zm.) i w trybie przepisów art. 217- 220 k.p.a.

Zgodnie z art. 217 § 1 i § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia, jeżeli:

1. urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1);

2. osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2).

Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 ustawy o własności lokali, samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 2 ustawy samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspakajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali, spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1a-2 stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Ustęp 1a został dodany do art. 2 ustawy o własności lokali ustawą z 20 lipca 2017r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. z 2017r. poz. 529). Z jego treści wynika, że ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Od dnia wejścia w życie dodanego do art. 2 ustawy o własności lokali ustępu 1a tj. od 11 września 2017r. starosta wydając zaświadczenie o samodzielności lokalu nie bada wyłącznie technicznego aspektu wydzielenia lokalu w przestrzeni budynku, ale musi zbadać również przeznaczenie lokalu w świetle obowiązujących ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treści decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz w świetle pozwolenia na użytkowanie albo skutecznie dokonanego zawiadomienia o zakończeniu budowy.

W świetle dokumentacji, którą musiał sprawdzić Prezydent Miasta B. przed wydaniem zaświadczenia, budynek przy ulicy [...] w B. nie jest, jak twierdzi strona, budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym czy biurowym, ale budynkiem zamieszkania zbiorowego z samodzielnymi lokalami zakwaterowania turystycznego, który jest usytuowany na obszarze przeznaczonym w obowiązującym dla tego terenu miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego części doliny rzeki [...] (rejon ulicy [...]) z 24 września 2012r. pod usługi z zakresu sportu i rekreacji, gastronomii, handlu, kultury, edukacji i zamieszkania zbiorowego (tj. na obszarze o symbolu 2U). Budynek został wybudowany w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta B. z 1 marca 2018r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego budowy budynku zamieszkania zbiorowego przy ulicy [...]. Decyzją z dnia 5 marca 2019r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. orzekł o udzieleniu Halinie Kosackiej (inwestorce) pozwolenia na użytkowanie budynku zamieszkania zbiorowego z samodzielnymi lokalami zakwaterowania turystycznego, garażem podziemnym, murami oporowymi wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu wybudowanego w oparciu o pozwolenie na budowę z 1 marca 2018r.

W świetle opisanej wyżej dokumentacji, której treść musiał sprawdzić organ przed wydaniem zaświadczenia, lokal nr [...] w budynku przy ulicy [...] w B., mimo wyodrębnienia technicznego, nie stanowił samodzielnego lokalu o funkcji mieszkalnej, bo taka funkcja pozostawała w sprzeczności z przeznaczeniem budynku i przeznaczeniem terenu, na którym budynek został wzniesiony. Samodzielne lokale o funkcji mieszkalnej mogą zostać wyodrębnione wyłącznie w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych lub wielorodzinnych. Ponadto na kondygnacji parteru, na której znajduje się ten lokal, zaprojektowane zostały wyłącznie lokale zakwaterowania turystycznego.

Obowiązujący do 5 września 2020r. przepis art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1493) zwanej "specustawą koronawirusową" ułatwiał realizację zamierzeń budowlanych podejmowanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, wyłączając czasowo (przez 180 dni od wejścia w życie ustawy) stosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, aktów planistycznych oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w procesie projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. Specustwa koronawirusowa nie zmieniła jednak przepisów ustawy z 24 czerwca 1994r. o własności lokali (co wynika z rozdziału 3 – go specustawy) i nie uchyliła art. 2 ust.1a oraz nie zmieniła brzmienia art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali tj. konieczności badania przy wydawaniu zaświadczenia o samodzielności lokalu kwestii zgodności jego przeznaczenia określonego aktami planistycznymi oraz wynikającego z udzielonych pozwoleń budowlanych. Sąd zauważa przy tym, że - jak wynika z akt sprawy - informacja złożona w dniu [...] maja 2020r. z powołaniem się na art. 12 specustawy koronawirusowej, której skutkiem miała być zmiana funkcji budynku usytuowanego przy ulicy [...] z usługowego na mieszkalny tj. zmiana sposobu jego użytkowania, nie została zaakceptowana przez organ architektoniczno – budowlany, który pismem z [...] maja i [...] maja 2020r. odpowiedział składającemu informację, że inwestycja nie wykazuje żadnego związku z przeciwdziałaniem COVID-19. W konsekwencji w stosownych rejestrach i ewidencji, prowadzonych przez organ, nie została odnotowana zmiana funkcji budynku przy ulicy [...] tj. nadal stanowił on budynek zamieszkania zbiorowego. Powyższe ustalenia zostały również podzielone w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 13.04.21 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 204/21, która dotyczyła tego samego budynku, tylko innego lokalu (wyrok nieprawomocny).

Należy zatem słusznie podzielić stanowisko organów, że charakter zaświadczenia wydawanego w trybie przepisów art. 217-220 k.p.a. i uregulowanie w Dziale VII K.p.a. postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia wskazuje, że ma on charakter uproszczony. Składają się na nie jedynie czynności materialno – techniczne polegające na badaniu, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane i czy dane te dotyczą stanu prawnego lub faktycznego, którego potwierdzenia domaga się wnioskodawca. W postępowaniu w sprawie o wydania zaświadczenia nie dokonuje się ustaleń i ocen, tak jak w postępowaniu jurysdykcyjnym. Dlatego zaświadczenie nie może rozstrzygać o żadnych prawach i obowiązkach oraz nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie potwierdza jedynie stan już ustalony tj. jest wyłącznie przejawem tego, co zawarte zostało w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie (vide: wyrok NSA z 16.09.2005r. sygn. II OSK 36/05 – ONSA i WSA 2006/2/64, wyroki WSA w Warszawie z 23.03.2006r. sygn. I SA/Wa 1356/04, Lex nr 202335 oraz z 21.11.2008r. sygn. IIISA/Wa 1612/08, Lex nr 519918). Przewidziana w art. 218 § 2 K.p.a. możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na skutek złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia sprowadza się w istocie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Nie może prowadzić do dokonywania jakichkolwiek ocen, w tym prawnych odnośnie informacji będących w dyspozycji organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 23.03.2006r. przywołany wyżej).

W związku z powyższym uwzględnieniu również nie podlegały wnioski skarżącej spółki o przeprowadzenie uzupełniających dowodów w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zakresie opinii ekspertów na podnoszone okoliczności, bowiem okoliczności te nie były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, gdyż organ przedmiotowych ustaleń może dokonać wyłącznie na podstawie prowadzonych ewidencji i rejestrów oraz obowiązujących przepisów, w tym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W mającym charakter uproszczony postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia, upoważniony pracownik organu administracji weryfikuje żądanie wydania zaświadczenia określonej treści poprzez pryzmat przesłanek opisanych art. 217 § 2 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że zaświadczenie wydaje się, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, bądź gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

W tym drugim przypadku – jak stanowi art. 218 § 1 k.p.a. – organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W literaturze przedmiotu poprzez "zaświadczenie" rozumie się "przewidziane w przepisach prawnych potwierdzenie pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ państwowy lub społeczny na żądanie zainteresowanej osoby" (tak: J. Lang "Zaświadczenie w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego". Organizacja, Metody, Technika 1988/2 str. 14, a także B. Adamiak, J. Borkowski – Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, wydanie II, str. 567).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanego postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy [...] w B., sąd stwierdza, że skoro w prowadzonych przez organ rejestrach i ewidencji, budynek przy ulicy [...] figuruje jako budynek usługowy - zamieszkania zbiorowego z samodzielnymi lokalami zakwaterowania turystycznego, a obszar terenu inwestycji jest przeznaczony pod usługi, organ nie mógł wydać skarżącej spółce zaświadczenia o treści sprecyzowanej we wniosku. Wydanie przy tym odmowy w tym zakresie nie narusza w żaden sposób Konstytucji, bowiem organ nie może potwierdzić okoliczności, które nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonych dokumentach.

Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).